28 Αυγ Bonus εργαζομένων: Τα είδη και πως λειτουργούν στην πράξη
Στον χώρο των εργασιακών σχέσεων, το bonus αποτελεί συνηθισμένη πρακτική που χρησιμοποιούν οι εργοδότες για να επιβραβεύσουν την απόδοση των εργαζομένων. Κατά κανόνα, αυτές οι παροχές είναι προαιρετικές υπόκεινται δηλαδή στην ελεύθερη βούληση του εργοδότη, χωρίς κάποια άμεση νομική δέσμευση για συνέχιση στο μέλλον.
Ωστόσο, έχουν τεθεί από την νομολογία συγκεκριμένα όρια: όταν τέτοιες παροχές χορηγούνται επαναλαμβανόμενα και σταθερά, για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορούν να αποκτήσουν τον χαρακτήρα δεσμευτικής μισθολογικής παροχής. Σε αυτή την περίπτωση, ο εργοδότης δεν έχει πλέον τη δυνατότητα να τις ανακαλεί κατά το δοκούν, αλλά δεσμεύεται συμβατικά απέναντι στους εργαζομένους.
-Πότε το bonus αποκτά μισθολογικό χαρακτήρα
Για να θεωρηθεί ότι μια πρόσθετη παροχή, όπως το bonus, έχει καταστεί επιχειρησιακή συνήθεια, πρέπει να πληρούνται ορισμένα κριτήρια που έχουν αναγνωριστεί από τη νομολογία:
- Μακροχρόνια χορήγηση
Η παροχή πρέπει να καταβάλλεται για αρκετά χρόνια και με τέτοια συχνότητα ώστε να δημιουργείται η εύλογη πεποίθηση ότι θα συνεχιστεί και στο μέλλον.
- Γενικός και απρόσωπος χαρακτήρας
Δεν αφορά ειδικές περιπτώσεις ή μεμονωμένους εργαζόμενους, αλλά εφαρμόζεται σε όσους πληρούν αντικειμενικά κριτήρια (π.χ. επίτευξη στόχων, παραγωγικότητα).
- Σταθερότητα και ομοιομορφία
Η παροχή καταβάλλεται με σταθερό τρόπο και σε τακτά χρονικά διαστήματα, χωρίς αυθαίρετες διαφοροποιήσεις.
- Ανεπιφύλακτη καταβολή
Ο εργοδότης δεν έχει θέσει ρητή επιφύλαξη ότι η παροχή είναι προσωρινή ή ότι μπορεί να διακοπεί κατά βούληση. Αντίθετα, η χορήγηση γίνεται με τέτοιον τρόπο που δημιουργεί την προσδοκία ότι αποτελεί πάγιο στοιχείο της μισθολογικής πολιτικής.
Εφόσον πληρούνται οι παραπάνω προϋποθέσεις, το bonus θεωρείται πλέον συμβατική μισθολογική παροχή και όχι προαιρετική. Αυτό σημαίνει ότι:
- Ο εργοδότης δεσμεύεται να συνεχίσει την καταβολή του.
- Δεν μπορεί να το ανακαλέσει μονομερώς χωρίς σοβαρή αιτία ή χωρίς συμφωνία με τους εργαζόμενους.
- Οποιαδήποτε προσπάθεια διακοπής μπορεί να οδηγήσει σε δικαστικές διαφορές.
–Είδη bonus
1.Ετήσιο bonus – Πρόκειται για μια επιβράβευση που καταβάλλεται στο τέλος του χρόνου, συνήθως υπολογιζόμενη με βάση τον μισθό ή προκαθορισμένους στόχους. Δίνεται όταν ο εργαζόμενος και η εταιρεία επιτύχουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα.
2.Bonus πρόσληψης (signing bonus) – Είναι μια εφάπαξ αμοιβή που καταβάλλεται σε νέους εργαζόμενους ως κίνητρο για να ενταχθούν στην επιχείρηση, ειδικά όταν υπάρχει ανταγωνισμός από άλλες εταιρείες. Συχνά εφαρμόζεται σε υψηλόβαθμα στελέχη ή σε ειδικότητες με έλλειψη υποψηφίων, και μπορεί να συνοδεύεται από όρους παραμονής για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
3.Επιβράβευση επίδοσης – Δίνεται κατά την κρίση του εργοδότη, όταν ένας εργαζόμενος υπερβαίνει τις προσδοκίες ή καταφέρνει κάποιον σημαντικό στόχο. Δεν είναι δεσμευτικό, ούτε προβλέπεται στη σύμβαση.
4.Κίνητρο παραμονής – Παρέχεται σε εργαζόμενους που θεωρούνται πολύτιμοι για την εταιρεία, ώστε να παραμείνουν σε αυτή για συγκεκριμένο διάστημα, ιδιαίτερα σε περιόδους αυξημένου ανταγωνισμού ή αναδιοργάνωσης.
5.Bonus σύστασης – Προσφέρεται σε εργαζόμενους που συμβάλλουν στην πρόσληψη νέου προσωπικού. Η αμοιβή καταβάλλεται αφού ο νέος υπάλληλος παραμείνει και αποδείξει την απόδοσή του. Είναι ένας πρακτικός τρόπος ενίσχυσης της συμμετοχής των ίδιων των εργαζομένων στη διαδικασία στελέχωσης και συχνά οδηγεί σε καλύτερη επιλογή προσωπικού, αφού οι προτεινόμενοι έρχονται από το ίδιο δίκτυο.
6.Εορταστικό bonus – Συνδέεται με συγκεκριμένες περιόδους, όπως τα Χριστούγεννα, και λειτουργεί ως αναγνώριση της προσφοράς των εργαζομένων μέσα στη χρονιά.
7.Bonus συμμετοχής στα κέρδη – Δίνει τη δυνατότητα στους εργαζόμενους να λάβουν μέρος από τα κέρδη της εταιρείας, είτε σε μετρητά είτε σε μετοχές, ανάλογα με τη θέση και τον μισθό τους.
8.Προμήθεια – Συνδέεται με τον όγκο των πωλήσεων ή την επίτευξη συγκεκριμένων εμπορικών στόχων. Αποτελεί συνήθη μορφή bonus στον χώρο των πωλήσεων και μπορεί να διαμορφωθεί με διαφορετικά μοντέλα (σταθερό ποσοστό, κλιμακωτό κ.λπ.).
Η θέσπιση μιας σωστά δομημένης πολιτικής επιβράβευσης εργαζομένων δεν είναι απλώς μια τυπική παροχή, αλλά ένα ισχυρό εργαλείο ενίσχυσης της δέσμευσης, της παραγωγικότητας και της συνολικής κουλτούρας της επιχείρησης. Τα bonus και τα συστήματα κινήτρων μπορούν να προσαρμοστούν στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε εταιρείας, αρκεί να σχεδιαστούν με σαφήνεια, ώστε να λειτουργούν δίκαια και αποτελεσματικά.
Το Γραφείο Καράμπελα μπορεί να σχεδιάσει για εσάς μια πολιτική επιβράβευσης εργαζομένων που θα είναι λειτουργική και προσαρμοσμένη στις ανάγκες της επιχείρησής σας.
