24 Απρ Αγορά Ι.Χ. από Επιχειρήσεις: Τι Ισχύει για την Έκπτωση, τον ΦΠΑ & τις Παροχές σε Είδος
Η αγορά ενός αυτοκινήτου από επιχείρηση είναι μια συνήθης επιχειρηματική επιλογή — είτε για να καλυφθούν πραγματικές ανάγκες μετακίνησης, είτε για να προσφερθεί ως παροχή σε συνεργάτες ή/και προσωπικό. Όμως, το φορολογικό καθεστώς που τη διέπει έχει πολλές ιδιαιτερότητες.
Δείτε παρακάτω, με απλά λόγια, τι μπορείτε και τι δεν μπορείτε να εκπέσετε, πώς αντιμετωπίζεται ο ΦΠΑ, τι ισχύει για την παροχή σε είδος και ποια οχήματα εξαιρούνται.
Εκπιπτόμενες Δαπάνες Αυτοκινήτου
Μια επιχείρηση μπορεί να εκπέσει τα έξοδα ενός αυτοκινήτου μόνο εφόσον αυτό χρησιμοποιείται για επαγγελματικούς σκοπούς και εφόσον:
- Η δαπάνη είναι προς το συμφέρον της επιχείρησης και συνδέεται με τη δραστηριότητά της.
- Αντιστοιχεί σε πραγματική συναλλαγή και όχι σε υπερτιμολόγηση ή εικονικά έξοδα.
- Είναι καταχωρισμένη στα λογιστικά βιβλία με τα απαραίτητα παραστατικά (π.χ. τιμολόγιο αγοράς, αποδείξεις καυσίμων, service, ελαστικά κ.λπ.).
Εφόσον πληρούνται τα παραπάνω, η επιχείρηση μπορεί να εκπέσει:
- Τα λειτουργικά έξοδα (καύσιμα, ασφάλειες, service κ.λπ.)
- Τις ετήσιες αποσβέσεις του οχήματος (αν έχει καταχωριστεί ως πάγιο)
Δεν Εκπίπτουν οι δαπάνες που συνδέονται με το Ι.Χ. Αν:
- Το όχημα χρησιμοποιείται προσωπικά (π.χ. από συγγενή του επιχειρηματία)
- Η χρήση του δεν εξυπηρετεί τη δραστηριότητα (π.χ. γιατρός με σταθερό ιατρείο και χωρίς κατ’ οίκον επισκέψεις)
Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο λογιστής είναι υποχρεωμένος να κάνει φορολογική αναμόρφωση και η δαπάνη δεν αναγνωρίζεται.
Πώς προσδιορίζεται ο πραγματικός χρήστης του Ι.Χ.
Η φορολογική διοίκηση μπορεί να εντοπίσει ποιος κάνει στην πράξη χρήση του οχήματος, ακόμη κι αν αυτό ανήκει τυπικά στην επιχείρηση. Τεκμήρια χρήσης μπορεί να αποτελούν το ασφαλιστήριο συμβόλαιο, η ονομαστική αναφορά σε συμβάσεις μίσθωσης (π.χ. leasing), αλλά και δημόσια έγγραφα, όπως κλήσεις της τροχαίας ή κάρτες ελευθέρας για τον δακτύλιο.
Παροχή Οχήματος ως Παροχή σε Είδος
Αν το αυτοκίνητο παραχωρείται σε εργαζόμενο, διευθυντή, μέτοχο ή συγγενικό πρόσωπο, η χρήση του θεωρείται παροχή σε είδος και:
- Προστίθεται στο εισόδημα του εργαζομένου/δικαιούχου
- Υπολογίζεται με βάση τη Λιανική Τιμή Προ Φόρων (ΛΤΠΦ) του αυτοκινήτου, με προοδευτική κλίμακα (ξεκινώντας από 4%)
Ποιες περιπτώσεις εξαιρούνται (δεν είναι παροχή σε είδος):
- Κοινόχρηστα οχήματα που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για επαγγελματικούς σκοπούς (tool cars) με ΛΤΠΦ έως 20.000€
- Οχήματα service ή αντικατάστασης
- Οχήματα μεταφοράς προσωπικού, καλεσμένων, VIPs
- Οχήματα πίστας για αεροδρόμια
- Οχήματα που παραμένουν στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης και η χρήση τους είναι καταγεγραμμένη (π.χ. μέσω βιβλίου κίνησης)
Τι ισχύει για την Έκπτωση ΦΠΑ σε Ι.Χ. αυτοκίνητα;
Ο ΦΠΑ, καθώς και οι δαπάνες που σχετίζονται με το αυτοκίνητο, εκπίπτουν μόνο όταν συνδέονται άμεσα με την επιχειρηματική δραστηριότητα. Σε γενικές γραμμές, δεν εκπίπτει ο ΦΠΑ για:
- Αγορά επιβατικών Ι.Χ. μέχρι 9 θέσεων
- Μίσθωση, συντήρηση, επισκευή, τέλη κυκλοφορίας και καύσιμα για τέτοια Ι.Χ.
Ο ΦΠΑ για τα παραπάνω οχήματα εκπίπτει μόνο σε ειδικές περιπτώσεις, π.χ. εάν το όχημα χρησιμοποιείται για πώληση, μεταφορά προσώπων με κόμιστρο ή μίσθωση.
Τεκμήριο Αγοράς
Η αγορά Ι.Χ. από επιτηδευματία δεν εξαιρείται από τα τεκμήρια απόκτησης περιουσίας και τεκμήρια συντήρησης , ακόμα κι αν το αυτοκίνητο δηλώνεται ως πάγιο στην ατομική του επιχείρηση.
Η αγορά Ι.Χ. δεν θεωρείται αγορά επαγγελματικού εξοπλισμού που εξαιρείται από το τεκμήριο.
Ηλεκτροκίνητα και Οχήματα Χαμηλών Ρύπων – Κίνητρα & Υπερεκπτώσεις
Η φορολογική νομοθεσία δίνει φορολογικά κίνητρα για την απόκτηση ή μίσθωση οχημάτων:
- Παραχώρηση σε εργαζόμενο:
- Δεν θεωρείται παροχή σε είδος αν το όχημα έχει εκπομπές ≤50g CO₂/km και ΛΤΠΦ ≤40.000€
- Για το ποσό πάνω από 40.000€, υπολογίζεται παροχή μόνο στο υπερβάλλον (δηλαδή το ποσό άνω των 40.000 ευρώ)
- Υπερεκπτώσεις:
- Μίσθωση ηλεκτρικού Ι.Χ.: +50% έκπτωση από τα έσοδα για οχήματα με ΛΤΠΦ ≤40.000€ και +25% για το υπερβάλλον ποσό
- Μίσθωση οχήματος χαμηλών ρύπων: +30% έκπτωση από τα έσοδα για οχήματα με ΛΤΠΦ ≤40.000€ και +15% για το υπερβάλλον ποσό
- Αγορά επαγγελματικού ηλεκτρικού οχήματος: +50% έκπτωση από τα ακαθάριστα έσοδα
- Αγορά επαγγελματικού οχήματος χαμηλών ρύπων: +30% έκπτωση από τα ακαθάριστα έσοδα
- Μοτοποδήλατα/μοτοσυκλέτες μηδενικών/χαμηλών ρύπων: +50%
- Οι υπερεκπτώσεις ισχύουν εξωλογιστικά, με τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος. Δηλαδή η δαπάνη δεν εμφανίζεται μέσα στα λογιστικά βιβλία της επιχείρησης με το επιπλέον ποσό (την προσαύξηση), αλλά η έκπτωση γίνεται “εκτός βιβλίων”, μόνο στη φορολογική δήλωση.
Πρακτικά Παραδείγματα
Παράδειγμα 1 – Υπερεκπτώσεων για Μίσθωση Ηλεκτρικού Οχήματος
Ανώνυμη εταιρεία μισθώνει ηλεκτρικό επιβατικό Ι.Χ. αυτοκίνητο με:
- Λιανική Τιμή Προ Φόρων (ΛΤΠΦ): 60.000€
- Μηνιαίο μίσθωμα: 1.000€
- Συνολική δαπάνη μίσθωσης για το έτος: 12.000€
- Διάρκεια μίσθωσης: 5 έτη
Τι εκπίπτει:
- Κανονική έκπτωση δαπάνης μίσθωσης
→ 12.000€ καταχωρούνται στα έξοδα της επιχείρησης και εκπίπτουν κανονικά από τα κέρδη της. - Εξωλογιστική προσαυξημένη έκπτωση (υπερεκπτώσεις)
Υπολογίζεται με βάση την ΛΤΠΦ:
Για το τμήμα της ΛΤΠΦ έως 40.000€ → έξτρα έκπτωση 30%
Για το τμήμα της ΛΤΠΦ άνω των 40.000€ → έξτρα έκπτωση 15%
Συνολική υπερβάλλουσα έκπτωση:
2.400€ + 600€ = 3.000€
Η επιχείρηση καταχωρίζει 12.000€ στα βιβλία και δηλώνει επιπλέον 3.000€ ως έκπτωση μόνο στη φορολογική δήλωση (εξωλογιστικά).
Παράδειγμα 2 – Γιατρός με σταθερή έδρα κοντά στο σπίτι
Ιατρός-οδοντίατρος διατηρεί ιατρείο σε απόσταση 2 χλμ από την κατοικία του.
Ασκεί την επαγγελματική του δραστηριότητα αποκλειστικά εντός του ιατρείου, χωρίς κατ’ οίκον επισκέψεις ή υποχρεώσεις εκτός έδρας.
Τι ισχύει φορολογικά:
- Δεν υπάρχει επαρκής αιτιολόγηση για τη χρήση Ι.Χ. για επαγγελματικούς σκοπούς.
- Η αγορά ή τα έξοδα οχήματος δεν θεωρούνται αναγκαία για τη λειτουργία της επιχείρησης.
- Η φορολογική διοίκηση δεν αναγνωρίζει τη δαπάνη ως παραγωγική → γίνεται φορολογική αναμόρφωση.
Το Ι.Χ. θεωρείται ότι χρησιμοποιείται για προσωπική χρήση.
Παράδειγμα 3 – Φυσιοθεραπευτής με κατ’ οίκον επισκέψεις
Σενάριο:
Επαγγελματίας φυσιοθεραπευτής παρέχει θεραπείες στο χώρο των πελατών του, με συνεχείς μετακινήσεις εντός και εκτός πόλης.
Τι ισχύει φορολογικά:
- Το Ι.Χ. είναι αναγκαίο εργαλείο εργασίας, καθώς εξυπηρετεί αποκλειστικά την επαγγελματική δραστηριότητα.
- Ο επαγγελματίας μπορεί να εκπίπτει τα έξοδα καυσίμων, service, ασφάλειας, τελών κυκλοφορίας κ.λπ.
- Εάν έχει αγοράσει το όχημα στο όνομα της επιχείρησης, μπορεί να διενεργήσει αποσβέσεις και να το εμφανίσει ως πάγιο.
Εφόσον υπάρχει τεκμηρίωση, η χρήση θεωρείται επαγγελματική και οι δαπάνες αναγνωρίζονται.
Σε κάθε περίπτωση , για παρόμοιες οικονομικές κινήσεις συνίσταται συμβουλευτική με τον οικονομικό σας σύμβουλο.
